You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.
Βρεφική, Νηπιακή και Εφηβική ηλικία

Βρεφική, Νηπιακή και Εφηβική ηλικία

Εκτίμηση της Ανάπτυξης

Η κατάλληλη διατροφή αντικατοπτρίζεται στην πρόοδο της ανάπτυξης του παιδιού.


Βρεφική Ηλικία
Ανθρώπινο και συνθετικό γάλα


Το ανθρώπινο γάλα είναι απόλυτα ιδανικό για να καλύπτει τις ανάγκες ενός τελειόμηνου εμβρύου. Η σύνθεση του ανθρώπινου γάλακτος αλλάζει κατά τις πρώτες εβδομάδες του θηλασμού. Το πύαρ, το γάλα που παράγεται τις πρώτες 3-5 ημέρες, είναι κιτρινωπό, πλούσιο σε ανοσοσφαιρίνες και λεμφοκύτταρα και διαθέτει υψηλότερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη από το ώριμο ανθρώπινο γάλα, Το ώριμο ανθρώπινο γάλα, προάγεται μετά από περίπου 10-14 ημέρες θηλασμού. Εμφανίζεται υδαρές και μπορεί να είναι γαλαζωπό. Έχει υψηλότερη συγκέντρωση σε λακτόζη και λιπίδια απ’οτι το πύαρ. Το ενδιάμεσο γάλα, παράγεται κατά την περίοδο μεταξύ του πύαρ και του ώριμου γάλακτος και διαθέτει χαρακτηριστικά και των δύο τύπων.

Είτε το ανθρώπινο γάλα είτε το συνθετικό, καλύπτουν τις ανάγκες των τελειόμηνων νεογνών για τους πρώτους 4-6 μήνες της ζωής. Τα συνθετικά τυποποιημένα γάλατα περιέχουν συνήθως μεγαλύτερες ποσότητες πρωτεΐνης και μεταλλικών στοιχείων απ’ ότι το ανθρώπινο γάλα, ώστε να αντισταθμίζουν τη γενικά μικρότερη δυνατότητα απορρόφησης και χρησιμοποίησης τους. Το βρέφος που τρέφεται με συνθετικό γάλα μπορεί να μεγαλώσει πιο απότομα, σε σχέση με εκείνο που θηλάζει, αλλά η πιο γρήγορη αύξηση δεν έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί πλεονέκτημα για ένα υγιές τελειόμηνο νεογνό.

Τα χαμηλής περιεκτικότητας σε σίδηρο συνθετικά γάλατα δεν περιέχουν σχεδόν καθόλου σίδηρο, ακριβώς όπως και το γάλα της αγελάδας. Η αναιμία είναι εύρημα συχνό σε νεογέννητα που τρέφονται με τέτοια γάλατα.

Συχνότητα και ποσότητα τροφής
Τα περισσότερα βρέφη που θηλάζουν τρέφονται κάθε 3 ώρες, ενώ τα βρέφη που παίρνουν συνθετικό γάλα κάθε 4 ώρες. Τα βρέφη που αυξάνουν το γάλα τους σταθερά και λερώνουν τουλάχιστον 6-8 πάνες την ημέρα, συνήθως τρέφονται ικανοποιητικά

Υπερευαισθησία σε τροφές

Ένα σημαντικό ποσοστό βρεφών που είναι αλλεργικά στο γάλα της αγελάδας είναι επίσης αλλεργικά στη σόγια. Παρασκευάσματα υδρολυμένης πρωτεΐνης, (στα οποία η πρωτεΐνη υδρολύεται έτσι ώστε να μην υπάρχουν μεγάλα μόρια πρωτεΐνης τα οποία να προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις), όπως είναι το nutramigen να χρησιμοποιούνται συχνά σε βρέφη τα οποία παρουσιάζουν αλλεργικά συμπτώματα.

 
Ειδικά Σημεία Προσοχής
ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ


Διατροφή με μπουκάλι (συνθετικές τροφές)
· Να κρατάτε κοντά σας το μωρό σε κάθε τάϊσμα. Ποτέ μη στηρίζεται το μπουκάλι μόνο του ή αφήνετε το μωρό απ’ τον έλεγχό σας κατά την διάρκεια του ταΐσματος
· Προσαρμοστείτε με το βαθμό πείνας του μωρού. Ποτέ μην το παρακινείται να τρώει περισσότερο απ’ ότι φαίνεται να θέλει.
· Βάλτε το μωρό να ρευτεί συχνά κατά την διάρκεια του ταΐσματος, κάθε 0,5-1 oz αρχικά και λιγότερο συχνά όσο το μωρό μεγαλώνει.
· Η τοποθέτηση του μωρού στη δεξιά πλευρά ή στην κατακόρυφη θέση διευκολύνει τις γαστρικές κενώσεις.


Εισαγωγή στερεών τροφών
· Το αντανακλαστικό εξώθησης της γλώσσας, το οποίο προκαλεί την προώθηση στερεών τροφών έξω από το στόμα, δεν υποχωρεί μέχρι περίπου την ηλικία των 4 μηνών.
· Η παραγωγή της παγκρεατικής αμυλάσης, ένα σημαντικό ένζυμο για τη διάσπαση του αμύλου των παιδικών τροφών, είναι μικρή πριν την ηλικία των 4 μηνών.
· Τα μωρά μπορούν να ελέγχουν τη θέση του κεφαλιού τους σε ηλικία 4 μηνών και μπορούν να κάθονται σχετικά καλά στην ηλικία των 6 μηνών. Έτσι είναι καλύτερα προσαρμοσμένα από τα μικρότερης ηλικίας μωρά και μπορούν να συμμετάσχουν στη διαδικασία της σίτισης. Για παράδειγμα, το μωρό θα μπορεί να γυρίσει το κεφάλι του μακριά απ’ το κουτάλι για να δείξει ότι χόρτασε.
· Το έκζεμα και άλλες έκτοπες ασθένειες εμφανίζεται πιο συχνά σε μωρά τα οποία ξεκίνησαν νωρίς με στερεές τροφές. Όσο μεγαλύτερη είναι η ποικιλία των τροφών που παίρνουν, τόσο μεγαλύτερος είναι και ο κίνδυνος.
· Η πρώιμη εισαγωγή στερεών τροφών δεν επηρεάζει τις συνθήκες του ύπνου. Πολλοί γονείς ξεκινούν την διατροφή με στερεές τροφές, ειρωνικά, πιστεύοντας ότι αυτό θα συντελέσει στο να κοιμάται το μωρό καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας.
· Οι στερεές τροφές μπορεί να προκαλέσουν αναστολή της απορρόφησης του σιδήρου και άλλων θρεπτικών συστατικών από το ανθρώπινο γάλα.
· Η εισαγωγή στερεών τροφών πριν τους 4-6 μήνες της ζωής είναι συνδεδεμένη με βραχύτερη διάρκεια γαλουχίας


Μέθοδος εισαγωγής στερεών τροφών.
Όταν γίνεται η εισαγωγή στερεών τροφών οι γονείς θα πρέπει να ακολουθούν ορισμένες οδηγίες:

· Ξεκινήστε με τροφές που παρέχουν τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Για μωρά που θηλάζουν αυτό σημαίνει καλές πηγές σιδήρου, ψευδαργύρου, πρωτεΐνης και θερμίδων. Παιδικά δημητριακά ενισχυμένα με σίδηρο και πολτός κρέατος, λαχανικών και φρούτων είναι συνήθως τα πρώτα φαγητά. Η σειρά εισαγωγής δεν είναι ιδιαίτερα σημαντική

· Να εισάγεται μόνο ένα συστατικό κάθε 3-5 ημέρες και να παρατηρείται για αντιδράσεις υπερευαισθησίας μετά από κάθε εισαγωγή. Εάν πιστεύετε ότι συνέβη κάποια αντίδραση σταματήσετε την χορήγηση του συστατικού αυτού για μερικές εβδομάδες και μετά δοκιμάστε και πάλι. Εάν συμβεί το ίδιο μετά την δεύτερη η και τρίτη προσπάθεια, το μωρό είναι πιθανά ευαίσθητο σε αυτήν την τροφή. Να χρησιμοποιείται δημητριακά ενός σιταριού κάθε φορά, μέχρι να ξεκαθαριστεί ότι το μωρό ανέχεται όλα τα διαφορετικά είδη που προέρχονται στα μίγματα σιτηρών.

· Περιμένετε μέχρι το τέλος ή μετά τη βρεφική ηλικία για να δώσετε ασπράδι αυγού και οστρακοειδή, τα οποία είναι μεταξύ των τροφών που συνήθως προκαλούν αλλεργίες

· Ξεκινήστε με περίπου ένα κουταλάκι τη φορά και αυξήστε τη ποσότητα όσο το μωρό δείχνει έτοιμο

· Προσφέρετε τις στέρεες τροφές στην αρχή του ταΐσματος, ενώ το μωρό είναι ακόμα πεινασμένο

· Αραιώστε τις τροφές με συνθετικό ή μητρικό γάλα αρχικά (π.χ. 1 κουταλάκι γάλα σε 6 κουταλάκια τροφή), για να βοηθήσετε το μωρό να κάνει μετάβαση από το γάλα σε τροφές με πιο πλούσια σύνθεση.

· Ταΐζεται το μωρό με κουταλάκι. Με το να προσθέτει κανείς τις τροφές σε γάλα και μέσα στο μπουκάλι στερεί από το μωρό την ευκαιρία να μάθει να τρέφεται. Τα νεογέννητα με ορισμένες ιατρικές ανωμαλίες αποτελούν εξαίρεση σ’ αυτόν τον κανόνα. Η μετατροπή του συνθετικού γάλακτος σε πιο παχύρευστο, με την ανάμειξη δημητριακών μπορεί για παράδειγμα, να βοηθήσει στον έλεγχο της γαστρο-οισοφαγικής παλινδρόμησης

· Ποτέ να μην ταΐζεται το μωρό από το βαζάκι της συσκευασίας. Εάν έχει περισσέψει ποσότητα φαγητού, ένζυμα από τα σάλια θα διασπάσουν το άμυλο της τροφής και θα την κάνουν υδατώδη. Επίσης βακτήρια από το στόμα θα μολύνουν την τροφή και μπορεί να την αλλοιώσουν

· Αποφύγετε να δίνετε επιδόρπιο συχνά. Είναι συνήθως φτωχά σε θρεπτικά συστατικά και προκαλούν εθισμό στα γλυκίσματα

· Υπολογίστε το επίπεδο ανάπτυξης του βρέφους όταν επιλέγετε τροφές για παράδειγμα, μεταξύ 7-9 μηνών η ικανότητα της εκούσιας σύλληψης βελτιώνεται και μπορεί να πιάνει αντικείμενα και να τα μετακινεί στο στόμα του. Αυτή είναι η ιδανική εποχή να προσφέρει κανείς φαγητά που τρώγονται με τα χέρια όπως τοστ, ξερά δημητριακά και φέτες τυριού

Παρασκευή βρεφικών τροφών στο σπίτι
Μερικοί γονείς μπορεί να θέλουν να παρασκευάζουν τις τροφές του βρέφους στο σπίτι. Όταν οι γονείς παρασκευάζουν βρεφική τροφή θα πρέπει να ακολουθούν ορισμένες οδηγίες:

· Να χρησιμοποιείτε φρέσκα ή κατεψυγμένα φρούτα, λαχανικά και κρέατα. Τα κονσερβοποιημένα τρόφιμα μπορεί να περιέχουν μόλυβδο και επίσης τα λαχανικά και κρέατα κονσέρβας περιέχουν αλάτι, εκτός αν πρόκειται για προϊόντα

· Να μαγειρεύεται τα τρόφιμα σε όσο το δυνατόν λιγότερο νερό και για λίγο χρονικό διάστημα. Έτσι διατηρείται η περιεκτικότητά του σε βιταμίνες

· Μην προσθέτετε αλάτι ή ζάχαρη. Τα βρέφη έχουν καλά αναπτυγμένη την αίσθηση της γεύσης και δεν χρειάζονται ενισχύσεις των αρωμάτων. Το βρέφος λαμβάνει αρκετό νάτριο από ανάλατα φαγητά, ενώ η από συνήθεια χρήση ζάχαρης και αλατιού προκαλεί ανάπτυξη εθισμού του βρέφους γι’ αυτά τα μη απαραίτητα πρόσθετα

· Ομογενοποιείτε τα φαγητά σε μίξερ αρχικά και αργότερα όταν το βρέφος αποκτήσει δόντια και μπορεί να μασήσει μεγαλύτερες τροφές, απλά κόβετε ή κομματιάζετε τις τροφές του

· Καταψύξτε τα μαγειρεμένα φαγητά σε θήκες από παγάκια για μελλοντική χρήση. Ένα έως δύο παγάκια μπορούν να χρησιμοποιηθούν κάθε φορά ως μερίδα ενός βρέφους

· Αποφύγετε την προετοιμασία στο σπίτι τροφών όπως το σπανάκι, τα καρότα, τα παντζάρια, οι γλυκοπατάτες και τα έμισχα λαχανικά, που μπορεί να περιέχουν αρκετά νιτρώδη ώστε να προκαλέσουν μεθαιμοσφαιριναιμία. Στη διαταραχή αυτή τα ερυθρά αιμοσφαίρια δεν μεταφέρουν οξυγόνο.

Ελάττωση του κινδύνου της παχυσαρκίας

· Ελαττώστε την ποσότητα γάλακτος που παίρνει το μωρό, όσο αυξάνεται η ποσότητα στερεάς τροφής που καταναλώνει

· Μάθετε να αναγνωρίζετε και να αντιδράτε κατάλληλα στα μηνύματα του μωρού που δείχνουν πως χόρτασε. Τα μηνύματα αυτά, όταν έρχονται από ένα μικρό μωρό μπορεί να περιλαμβάνουν τράβηγμα από την θηλή, ύπνο, σφράγισμα των χειλιών και αποστροφή του κεφαλιού από την τροφή. Τα μηνύματα από ένα μεγαλύτερο παιδί περιλαμβάνουν σφράγισμα των χειλιών, άρνηση με κίνηση του κεφαλιού , παιχνίδια με τα σκεύη ή εκτόξευση της τροφής και επιστροφή του μπουκαλιού ή και του κυπέλου πίσω στο γονέα

· Ποτέ μην επιμένετε στο να τελειώσει το μωρό το μπουκάλι του, το πιάτο του ή το περιεχόμενο της τροφής. Πριν από τους 6 μήνες μια μέση μερίδα σερβιρίσματος είναι περίπου 2-5 κουτάλια της σούπας και μετά τους 6 μήνες περίπου ½-1 τυποποιημένο περιεχόμενο παιδικής τροφής. Όμως οι ανάγκες των νεογέννητων ποικίλουν κατά πολύ και ένα συγκεκριμένο μωρό μπορεί να μην έχει καν ανάγκη την ποσότητα της μέσης μερίδας

Μετάβαση από το συνθετικό στο αγελαδινό γάλα

· Τα νεογέννητα που τρέφονται με γάλα αγελάδας πριν από το πρώτο χρόνο της ζωής τους είναι πιθανό να παρουσιάσουν σιδηροπενική αναιμία. Το αγελαδινό γάλα, είτε αυτό είναι ολόπαχο, είτε ημίπαχο (1-2% λιπαρά) ή άπαχο μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερική αιμορραγία στα νεογέννητα. Επίσης, το αγελαδινό γάλα είναι πολύ φτωχό σε σίδηρο

· Το αγελαδινό γάλα περιέχει υπερβολικές ποσότητες πρωτεΐνης, ασβεστίου, φωσφόρου και νατρίου για τα νεογέννητα. Η απέκκριση του αζώτου και των μετάλλων μπορεί να προκαλέσει νεφρικές διαταραχές

· Το άπαχο γάλα υπολείπεται σε απαραίτητα λιπαρά οξέα, τα οποία χρειάζονται για τη σωστή ανάπτυξη και διατήρηση της ακεραιότητας του δέρματος

Προώθηση της ασφαλούς διατροφής

Τα βρέφη που είναι μικρότερα του ενός έτους δεν πρέπει να καταναλώνουν μέλι

Αντιμετώπιση της γαστρεντερίτιδας


· Χορηγείτε διαυγή υγρά, συνήθως σακχαρούχα διαλύματα ηλεκτρολυτών όπως είναι το Pedialyte ή το Lytren, σε μικρές ποσότητες (περίπου 5 ml) κάθε 5- 15 min. Αυτό ονομάζεται δια του στόματος ενυδάτωση. Είναι προτιμότερο να χρησιμοποιεί κανείς κουτάλι για την χορήγηση του υγρού. Προσφέροντας στο παιδί ένα μπουκάλι ή κύπελο συνήθως συμβαίνει υπερβολική πρόσληψη. Θα πρέπει έτσι να ελαττωθεί η συχνότητα των εμετών και των κενώσεων

· Μη χρησιμοποιείτε ποτά αθλητών, τσάι, Kool-Aid, αναψυκτικά ή ως διαλύματα ενυδάτωσης. Αυτά τα προϊόντα είναι είτε πολύ φτωχά ή πολύ πλούσια σε νάτριο, σε σχέση με το περιεχόμενο σε υδατάνθρακες και υγρά έτσι ώστε να μην αποτελούν ικανοποιητική πηγή ενυδάτωσης κατά την γαστρεντερίτιδα

· Όταν σταματούν οι εμετοί, ξεκινήστε με απλές αμυλούχες τροφές (δημητριακά, πατάτες, τοστ, ρύζι) χωρίς επιπλέον λιπαρά να αποφύγετε το γάλα ή άλλες τροφές που περιέχουν λακτόζη, εκτός από το ανθρώπινο γάλα. Μπορεί επίσης, να χρησιμοποιηθεί τεχνητό γάλα από σόγια, το οποίο δεν περιέχει λακτόζη

· Σταδιακά προσθέστε λαχανικά, φρούτα και τελικά κρέας, έως ότου το βρέφος επανακτήσει την κανονική του διατροφή. Το συνηθισμένο συνθετικό γάλα μπορεί τότε να ξαναχρησιμοποιηθεί

· Αυτή η συνταγή μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μια εξωνοσοκομειακή βάση στις περισσότερες περιπτώσεις γαστρεντερίτιδας, όπου υπάρχει ελαφρά έως μέτρια βαρύτητα αφυδάτωσης. Εάν συμβαίνει σοβαρή αφυδάτωση, θα πρέπει οπωσδήποτε να ειδοποιείται ο γιατρός και συχνά είναι απαραίτητη η μεταφορά του παιδιού στο νοσοκομείου

Νηπιακή και Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Σημεία Προσοχής
Κατανάλωση θερμίδων


Όσο ελαττώνεται ο ρυθμός της ανάπτυξης, κατά την προσχολική ηλικία, οι θερμιδικές ανάγκες δεν είναι τόσο μεγάλες, όσο κατά την βρεφική ηλικία, ενώ επίσης ελαττώνεται η όρεξη.

Ανάπτυξη καλών διατροφικών συνηθειών

Τα παιδιά έχουν ανάγκη να καταναλώνουν μια ποικιλία τροφίμων από όλες τις κατηγορίες τροφών.

Οι διατροφικές συνήθειες των γονέων επηρεάζουν πολύ τις συνήθειες των παιδιών και γι’ αυτό οι γονείς θα πρέπει να καταβάλουν προσπάθεια, να καταναλώνουν μια ισορροπημένη και ποικίλη δίαιτα και να αποφεύγουν να εξωτερικεύουν τη δυσαρέσκειά τους για οποιαδήποτε τροφή.

Τα μικρά παιδιά αρχίζουν να αναπτύσσουν διατροφικές προτιμήσεις και απέχθειες. Οι γονείς θα πρέπει να ενθαρρύνουν συνεχώς τα παιδιά τους να τρώνε ποικιλία τροφών, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να σέβονται τις προτιμήσεις τους όσο γίνεται περισσότερο.

Τα παιδιά συχνά αρνούνται κάποιες τροφές απλά και μόνο επειδή τους είναι άγνωστες, αλλά οι γονείς δεν θα πρέπει να δέχονται ότι αυτή η άρνηση είναι μόνιμη. Η άποψη των παιδιών για κάποια τροφή συχνά βελτιώνεται, όταν τους σερβιριστεί αυτή η άποψη επανειλημμένα

Η Αμερικάνικη Εταιρία Καρδιολογίας και η Αμερικάνικη Παιδιατρική Ακαδημία δεν προτείνουν το μόνιμο αποκ&lambd

Δείτε επίσης...